GÖKKUŞAĞI

Hepimiz birçok kez gökkuşağı görmüşüzdür. Peki size bir kaç soru bakalım kaçını hemen yanıtlayabileceksiniz.

• gökkuşağında kırmızı renk içeridemidir dışarıdamıdır?
• Gökkuşağının yarıçapı nedir?
• gökkuşağının boyu ne kadardır?
• gökkuşağının kalınlığı ne kadardır?
• gökkuşağının içinde kalanmı yoksa dışında kalan alanmı daha açık renklidir?
• gökkuşağı günün hangi saatinde oluşur?
• gökkuşağı hangi yönde görülür?
• gökkuşağı aynı anda kaçtane görülür?
• gökkuşağı hep 7 renktenmi oluşur?
  

Gökkuşağı, güneş ışınlarının yağmur damlalarında veya sis bulutlarında yansıması ve kırılmasıyla meydana gelen ve ışık tayfı renklerinin bir yay şeklinde göründüğü meteorolojik bir olaydır. Gökkuşağında görülen yedi renk; kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, turkuaz, mavi ve mordur.Tipik bir gök kuşağı kırmızı, turuncu, yeşil, mavi ve mor renklerinden meydana gelen bir renk sırasına sahip bir veya daha fazla aynı merkezli arklardan ibarettir. En çok rastlanan çeşidi ilkel (birinci) gökkuşağıdır. Bu çeşidin merkez açısı 42° civarındadır ve kırmızı renk dış tarafa, mor renk iç tarafa isabet eder. Bazen ışığı daha zayıf merkez açısı 50° civarında olan tali (ikinci) gökkuşağına da rastlanır. Bunda renk dizilişi diğerinin tersidir. Bunların haricinde sadece dar kırmızı veya kırmızı-yeşil renk bantlarından müteşekkil küçük kuşaklar da görülür ve bunlar birinci gökkuşaklarının iç tarafında ve ikincilerin dış tarafında bulunurlar.
Gökkuşakları; ışık ışınlarının yağmur damlaları ve sis tanecikleri tarafından kırılması, yansıtılması ve dağıtılması ile meydana gelir. Büyük damlaların meydana getirdiği kuşaklar en parlak ve renk ayrılması en belirgin olanlarıdır. Küçük yağmur damlalarının meydana getirdiği kuşaklar ise daha zayıf ve daha geniş olurlar. Bunun en tipik örneği sis kuşağı olarak da isimlendirilen ve sis bulutu veya buğusu tarafından meydana getirilen beyaz kuşaklardır. İki kişide baktığında aynı gökküşağını göremez. İki kişi de farklı bir gökkuşağı görecektir.Neden?Çünkü yağmur damlaları sürekli yer değiştirdikleri için görünüşü de değişmektedir.
Genellikle yarım çember olarak gözükmelerine karşın, bir dağ tepesinden veya uçaktan bakıldığında, gökkuşağı konisi olarak adlandırılan çember şeklinde görülebilir.
Birçok kültür gökkuşağını cennet ile dünya arasındaki köprü olarak görmektedir.Doğadaki en güzel manzaralardan biri olan gökkuşağı batı kültüründe umut ve şans sembolü olmuştur. İran Müslümanlarına göre gökkuşağındaki renklerin bir önemi vardır.Yeşil bolluk,kırmızı savaş ve sarı ise ölüm anlamına gelir.Sibirya’da güneşin dili olarak düşünülür.Güney Amerika’daki Hintliler ise denizin üzerinde görülmesinin bir şans olduğuna inanırlar. Diğer adları; alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılarkuşağı, meryemanakuşağı, alaimisemadır.

Şimdi soruları cevaplayalım;

Şekilde kırmızı ve mavi ışınların çıktığı noktanın karşısında yansıtıcı bir cisim ayna yada ekran olduğunu düşünelim. bu küçük noktadan sonsuz sayıda ışın çıkar bunlardan bir tanesi ekrana dik düşer ve geri döner ve buda beyaz ışığın açısıdır. kırmızı rengin açısı 42 mavininki ise 40 tır. bu yüzden gökkuşağının içi mavi dışı kırmızı renklidir. Kırmızıdan sonra renk oluşumu olmaz bu yüzden dış kısmı karanlık kalır bu yüzden içi dışına göre daha aydınlık olur.

• birincil gökkuşağının iç kısmındaki renk mavi dış kısmındaki renk kırmızıdır, ikincil gökkuşağı ise bunun tam tersidir yani içi kırmızı dışı mavidir.
• gökkuşağının yarıçapı 42 derece celcius (A açısı) dur.
• gökkuşağının uzunluğu güneşin konumuna yağmur damlalarını büyüklüklerine ve ışınların yağmur damlalarını kesmesine göre değişir.
• güökkuşağının kalınlığı yaklaşık olarak 2,2 derecedir.
• gökkuşağının içinde kalan kısmı beyazdır yani dışına göre daha açık renklidir.
• güneş alçak seviyelerde olmalıdır yani gökkuşağı oluşumu için en uygun saatler öğleden sonra ve akşam üzeri saatleridir.
• yine güneşşin yerine göre gökkuşağının yönüde değişir.
• gökkuşağı herzaman iki tanedir. fakat bazı zamanlarda ikincil gökkuşağı görülür bazı zamanlarda görülmez. ikinci gökkuşağı birincinin 10 derece üzerinde bulunur. ikinci gökkuşağının kalınlığı yaklaşık 3,5derece yarıçapı ise 53,5 derece celcius dur.
• bizlerin gördükleri gökkuşakları her zaman 7 renkten oluşur evet ta ki kutuplara gidene kadar. kutuplarda bulunan tek renk beyaz olduğundan dolayı kutuplardaki gökkuşakları beyaz oluşur.

Artık gökkuşağı hakkında daha çok bilgiye sahibiz o halde gökkuşağına bakarken eskisi gibi bakmayacağız. :)